Aartsbisschop Selwanos Boutros Alnemeh De Syrisch-orthodoxe Metropoliet van Homs, Hama en Tartus
Wat is de Brug die ons verenigt en Vrede brengt aan de Wereld?
Om te beginnen, wil ik mijn dank en waardering uitspreken aan degenen die ons hebben uitgenodigd voor deze broederlijke bijeenkomst, die alle religies samenbrengt in een sfeer van liefde, broederschap en samenwerking onder één dak, om de werkelijke gemeenschappelijke middelen te vinden om vrede en veiligheid te bewerkstelligen in een wereld van oorlog en diverse conflicten onder het voorwendsel van religie, terwijl religie onschuldig is. Confessionele strijd, terrorisme en takfirisme(waarbij iemand als ongelovige wordt bestempeld), er zijn ideeën ontstaan, en een wereld waarin politiek, economie, handel en de belangen van staten verwikkeld zijn ten koste van andere landen, waardoor de zwakken en de armen het slachtoffer worden. Het is een wereld waarin elk land religie gebruikt om zijn doelen te bereiken met zwakke excuses: democratie, menselijke vrijheid, vrijheid van religie, de eisen van samenlevingen…
Ze zijn als zachtmoedige lammeren, maar vanbinnen zijn het woeste wolven, en het slachtoffer van dit alles is de mens, die het prachtige schepsel van God is en het centrale middelpunt van het leven, van het universum en van de religies. Ieder van ons bouwt aan de mensheid op basis van religie en op basis van overtuigingen en sociale, culturele, educatieve en menselijke gebruiken. We menen daarmee Gods doel te verwezenlijken, maar in werkelijkheid zien we talloze tragedies die door religies worden veroorzaakt – door een gebrek aan begrip, een gebrek aan dialoog en doordat we ver van elkaar verwijderd zijn geraakt.
Daarom moeten de aandacht en inspanningen worden gericht op dialoog, teneinde vele levensproblemen op alle niveaus te overwinnen. Religie vormt in feite het voornaamste bestanddeel en de voornaamste hervormende kracht van de menselijke beschaving en haar identiteit. Religie wordt immers beschouwd als de enige bron die de beschaving voorziet van de waarden en idealen die haar in staat stellen te bestaan, zich te ontwikkelen, kracht te verwerven, legitimiteit te verkrijgen en in de geschiedenis voort te duren; bij afwezigheid daarvan raakt al het overige ontwricht. Gezien deze cruciale rol van religie in de menselijke samenleving, bevindt zij zich vaak in het beklaagdenbankje: ze wordt aangewezen als een van de oorzaken van conflicten, strijd en genocide tussen menselijke gemeenschappen, en verantwoordelijk gehouden voor dergelijke menselijke tragedies. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we ons hebben gewend tot interreligieuze dialoog, in de hoop tot een succesvolle oplossing te komen die een einde maakt aan deze tragedies. Zoals de bekende Duitse katholieke theoloog Hans Küng treffend verwoordde: “Er zal geen vrede zijn tussen naties zonder vrede tussen religies. Er zal geen vrede zijn tussen religies zonder dialoog tussen religies.”
Zou het kunnen dat het probleem bij de religies zelf ligt, vanwege het gebrek aan dialoog tussen hen? Is dialoog de vreedzame oplossing voor religies? Welke bruggen kunnen dienen als ontmoetingsplaats tussen hen?
Het probleem is volgens ons niet het gebrek aan dialoog tussen religies; het werkelijke probleem schuilt in een nieuw verschijnsel: het openlijke conflict tussen religies. Dit verschijnsel is steeds nijpender geworden sinds de opkomst van een verderfelijke seculiere ideologie – de opvatting dat religie gescheiden moet worden van de staat en het publieke leven. Deze ideologie bestempelt religie als ‘opium voor het volk’ en verkondigt de dood van God. Deze agressieve stroming tegen religie manifesteert zich in doelbewuste, georganiseerde pogingen – onder meer via internationale politieke rapporten en diverse media – om een vertekend en negatief beeld van religie te schetsen, waarbij religie wordt afgeschilderd als de bron van al het kwaad in de wereld.
Deze bijeenkomst is een workshop die tot doel heeft begrip, samenwerking en respect voor religieus en cultureel pluralisme te bevorderen, teneinde conflicten en onenigheid tegen te gaan, geloof te versterken in het licht van atheïsme, vrede te bevorderen in tijden van oorlog, en broederschap te stimuleren tegenover racisme.
We moeten de menselijke waardigheid verdedigen door een vreedzaam samenleven tussen volkeren op te bouwen, de schepping te beschermen en te werken aan de eenheid van de menselijke familie in de zoektocht naar waarheid, goedheid en schoonheid.
De bruggen van vrede zijn gebaseerd op:
1. De armen dienen zonder ons te laten tegenhouden door religieuze, etnische of raciale verschillen.
2. Samenwerking om vrede tot stand te brengen en te handhaven, zodat religie altijd vrij blijft van elk geweld, elke moord en elke vernietiging.
3. Werk aan radicale verandering door iedereen te bewegen tot onderling begrip, door radicale oplossingen voor problemen te vinden en door pluriformiteit als een meerwaarde voor de samenleving te erkennen. Vanuit ons christelijk geloof – dat oproept tot vrede en liefde, en aanspoort tot harmonie en het afzweren van strijd, samenzweringen en het berokkenen van schade aan anderen op basis van religieuze of etnische verschillen – richten wij ons tot God, de God van liefde en vrede. Hij schiep de mens naar Zijn beeld en gelijkenis en blies hem levensadem in, opdat hij in vrijheid op aarde zou leven. Het is aan ons om Zijn goddelijke wil te volbrengen, ons met elkaar te verzoenen en onze theologische leerstellingen terzijde te schuiven; wij hebben immers niet zelf gekozen waar we geboren zijn, noch in welke geloofsgemeenschap, nationaliteit, etniciteit of welk land we terechtkwamen. En als het niet onze eigen wil was, dan was het wel de goddelijke wil. Laat de vrede van God in uw harten heersen, waartoe u ook geroepen bent (Kolossenzen 3:15). Wij bidden dat de vrede van de Heer over de gehele aarde zal neerdalen (Sirach 38:8), want God is geen God van verwarring, maar van vrede (1 Korintiërs 14:33).
Vrede in het christendom is een goddelijke gave die de Heer Jezus ons heeft geschonken vóór Zijn hemelvaart. “Vrede laat Ik u na; mijn vrede geef Ik u. Niet zoals de wereld die geeft, geef Ik hem u. Laat uw hart niet verontrust of kleinmoedig worden.” (Johannes 14:27)
“Laten wij dus streven naar dat wat de vrede en de opbouw van onze gemeenschap bevordert.” (Romeinen 14:19). “Jahwe zal zijn volk weerstand verlenen, Jahwe zijn volk zegenen met vrede. .” (Psalm 29:11).
Vrede is, zoals de heilige Augustinus zei, uiteindelijk “een serene geest, een kalme ziel, een eenvoudig hart; een band van liefde, een metgezel van naastenliefde. Zij is het die vijandelijkheden wegneemt, oorlogen beëindigt, woede beteugelt en hoogmoed breekt. Zij koestert genegenheid voor rivalen, verzoent vijanden, en is verrukkelijk en voor iedereen aanvaardbaar.”
Streef naar vrede met iedereen. Leef in vrede met iedereen. “Zalig die vrede brengen, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.” (Matteüs 5:9).
Vrede is de brug die ons allen met elkaar verbindt. Het is onze roeping, ons gebed en onze wens dat liefde de harten met elkaar verbindt, dat we de barrières van afstand en haat doorbreken en gezamenlijk bouwen aan een ware mensheid – dit alles om het door God beoogde doel te verwezenlijken: dat wij elkaar liefhebben. “Geen groter liefde kan iemand hebben dan deze, dat hij zijn leven geeft voor zijn vrienden.” (Johannes 15:12-13)
Wij in Syrië, de bakermat van de goddelijke religies en het land van beschavingen, leven al meer dan vijftienhonderd jaar samen met onze moslimbroeders in een sfeer van liefde, samenwerking en een gedeelde inzet voor de opbouw en verdediging van ons vaderland. Tijdens deze crisis, die inmiddels haar zevende jaar is ingegaan, hebben kwaadwillende krachten geprobeerd de band tussen moslims en christenen te verbreken en angst in onze harten te zaaien. Er bestaan ingrijpende plannen om christenen uit het Oosten te verdrijven; dit doet ons pijn, omdat het de doelen dient van bepaalde landen en groeperingen die menen dat de christelijke aanwezigheid in het Oosten ongewenst is – waarbij zij ten onrechte suggereren dat christenen een soort ‘koloniale’ entiteit zouden vormen. Zij vergeten daarbij dat de bakermat van het christendom Bethlehem is, en dat het christendom in Europa zijn oorsprong vond in Damascus en Antiochië. Bovendien waren het christenen – in het bijzonder Syrisch-christenen – die zijn overgegaan (in de zin van ‘vertaald’) van de Griekse beschaving naar het Syrisch en vervolgens naar het Arabisch. Vandaag streven wij ernaar onze onderlinge banden te versterken onder deze moeilijke omstandigheden, door de strijd tegen de terroristische ideologie voort te zetten en op te roepen tot beëindiging van de oorlog en tot het tot stand brengen van vrede. Tot op heden gaan onze bijeenkomsten intensief door om de eenheid van ons vaderland, de kracht van onze banden en de versterking van ons gezamenlijk bestaan te bewaren. Daarom doe ik een beroep op u om met ons samen te werken bij het behoud van alle onderdelen en het nationale en religieuze weefsel in deze prachtige tuin, Syrië, prachtig vanwege zijn land en volk, vanwege zijn cultureel erfgoed en religieuze diversiteit; om voor ieder zijn plaats en status te behouden, evenals zijn recht om in deze natie te leven met waardigheid, gelukzaligheid en vrede.
Ik hoop dat onze ontmoeting een begin is van het slaan van bruggen van liefde. Wij doen een beroep op de wereld om naar onze stem te luisteren, een einde te maken aan oorlogen, racisme af te zweren en de mensheid op een solide fundament opnieuw op te bouwen.
Ik wil jullie hartelijk bedanken voor jullie aandacht. Vrede zij met jullie.
