του Αρχιεπισκόπου Ιερεμία Φέρενς

“Ελάτε σ’ εμένα, όλοι όσοι κοπιάζετε κι είστε φορτωμένοι, κι εγώ θα σας ξεκουράσω”. (Μτ 11:28). Αυτή η πρόσκληση του Κυρίου και Σωτήρα μας αντηχεί σε όλες τις διδασκαλίες και τα έργα του Θεού που αποκαλύπτονται στην Αγία Γραφή. Ποιος μπορεί να μαρτυρήσει καλύτερα το έλεος του Θεού, αν όχι εκείνοι που αποδέχθηκαν την πρόσκλησή Του ή απλώς εντυπωσιάστηκαν από τη χάρη της αγάπης Του για την ανθρωπότητα; Συμβαίνει συχνά οι πιστοί στον Χριστό, οι οποίοι βιώνουν το ενοποιητικό έλεος του Θεού, όταν έρχονται για πρώτη φορά στη ζωή τους αντιμέτωποι με ομοϊδεάτες, να δηλώνουν με μεγάλη χαρά στον Κύριο: “Φαίνεται ότι γνωριζόμαστε εδώ και πολύ καιρό!” Το αίσθημα ότι είμαστε αδελφοί και αδελφές είναι καρπός του θείου ελέους, διότι είναι κοινό για όλους τους χριστιανούς να βιώνουν ότι το έλεος του Θεού μάς συνδέει σε μια ενότητα, ώστε να Τον λατρεύουμε και να Τον δοξάζουμε.

Καλώ τον αναγνώστη/ακροατή να κάνει μαζί μου μια σύντομη περιήγηση στην Αγία Γραφή, η οποία αποτελεί την κύρια πηγή αποκάλυψης του θείου ελέους.

Τα βιβλικά κείμενα, σιωπηρά ή ρητά, σχεδόν σε κάθε περικοπή αποκαλύπτουν τον Θεό ως φιλεύσπλαχνο και φίλο της ανθρωπότητας, γεμάτο επιθυμία για την ευημερία και τη σωτηρία της ανθρωπότητας. Αυτή η αλήθεια συγκεντρώνεται βιβλικά στη δράση και τα λόγια του Ιησού, ο οποίος διακήρυξε: “Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε παρέδωσε στο θάνατο το μονογενή του Υιό, για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σ’ Aυτόν αλλά να έχει ζωή αιώνια. Γιατί ο Θεός δεν έστειλε τον Υιό Του στον κόσμο για να καταδικάσει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος δι’ Aυτού.” (Ιω 3:16-17).

Στο Βιβλίο των Θρήνων (3:22-23) ο προφήτης Ιερεμίας καταγράφει την εμπειρία του: “Του Κυρίου η ευσπλαχνία δεν εξαντλήθηκε, ούτε και τέλειωσε το έλεός του. Την κάθε αυγή ξαναγεννιούνται κι ειν’ η πιστότητά του απέραντη.”

Από το άπειρο έλεός Του, ο Θεός, ο οποίος είναι Υπερβατικός – ο Ύψιστος -, είναι επίσης παρών και προσιτός στους ανθρώπους σε κάθε τόπο και σε κάθε περίσταση. Όλοι όσοι στρέφονται ή βρίσκονται κοντά Του, Τον ανακαλύπτουν ως την “Αγάπη” που εκδηλώνεται μέσα από θαυμάσια έργα και λόγια, από τη δημιουργία μέχρι την αιωνιότητα. Αντιλαμβανόμαστε τον απόηχο του ελέους Του στο δώρο της ζωής, στον στολισμό του ανθρώπου με την εικόνα και την ομοίωση του Θεού (Γεν 1:26-28), στα αναρίθμητα δώρα, σε όλα τα έργα και τα λόγια Του. Κάθε θαύμα ή θεραπεία που πραγματοποιεί ο Ιησούς είναι μια απτή απόδειξη του θείου ελέους Του που φανερώνεται σε μια ανθρωπότητα που έχει ανάγκη από σωτηρία. Και κάθε Εντολή ή θεία διδασκαλία μας οδηγεί σε εκείνο το καλό “Μονοπάτι” που είναι ο ίδιος (Ιω 14:6), στο οποίο Τον ανακαλύπτουμε επίσης ως “την αλήθεια και τη ζωή”, δηλαδή ως την αιώνια πηγή του σωτήριου, ζωοποιού και συμφιλιωτικού ελέους.

Βλέπουμε το γενναιόδωρο έλεος του Θεού να αποκαλύπτεται μεταφορικά στην πράξη του καλού Σαμαρείτη (Λκ 10:25-37), ο οποίος θεραπεύει τις πληγές του ανθρώπου που έπεσε στα χέρια ληστών. Κάνει τον πληγωμένο να ξεπεράσει τις συνέπειες της αμαρτίας.

Η ίδια καλοσύνη του Θεού αποκαλύπτεται στη στάση του φιλεύσπλαχνου πατέρα (Λκ 15:11-32), ο οποίος υποδέχεται τον άσωτο γιο και αποκαθιστά την ενότητα της οικογένειας, συμπεριλαμβανομένου και του μεγαλύτερου γιου, ο οποίος μέχρι τότε, λόγω της πνευματικής του τύφλωσης, ζούσε ως απλός υπηρέτης στο σπίτι του πατέρα του.

Ο τελώνης (Λκ 18:9-17), μετανοημένος για τις αμαρτίες του, συμφιλιωμένος με τον Θεό, ήταν έτοιμος να ζήσει σε αδελφική ενότητα αφού ανακάλυψε την ανείπωτη αξία της φιλεύσπλαχνης και θεϊκής καλοσύνης που συγχωρεί και δικαιώνει.

Οι δύο δαιμονισμένοι Γαδαρηνοί (Μτ 8:28-34), υπό την επίδραση των δαιμόνων, ήταν τόσο άγριοι, τόσο εχθρικοί και αντικοινωνικοί, που κανείς δεν τολμούσε να περάσει από το μονοπάτι όπου ζούσαν, μέσα στους τάφους. Αφού όμως λύθηκαν τα δεσμά τους από το πανίσχυρο έλεος του Θεού, απελευθερώθηκαν από κάθε εμπόδιο για να ζήσουν ενωμένοι με τους γείτονές τους και να λατρεύουν και να δοξάζουν τον Κύριο μαζί τους.

Στη συνάντηση με τη Σαμαρείτιδα (Ιωάννης 4:7-42) στο πηγάδι του Ιακώβ, ο Ιησούς βρίσκει έναν απλό τρόπο να καταρρίψει τα θρησκευτικά, πολιτιστικά και άλλα εμπόδια για να κάνει το θείο έλεος να υπερισχύσει όλων των ανθρώπινων κινήτρων. Της ζητάει απλώς λίγο νερό, ανοίγοντας έτσι έναν διάλογο που οδήγησε εκείνη τη γυναίκα να ανακαλύψει ολόκληρη την προσωπική της αλήθεια και να έχει το προνόμιο να γνωρίσει τον Μεσσία. Στην αρχή, ήρθε στη σκηνή απλώς ως “Σαμαρείτιδα”, αλλά αργότερα βγαίνει από αυτόν τον ελεήμονα διάλογο ως κάποια που γνώρισε την πηγή του “Ζωντανού Νερού”, έχοντας συνείδηση ότι αναζητείται από τον Πατέρα, ώστε να γίνει λατρεύτρια του Θεού “εν πνεύματι και αληθεία”. Μεταμορφωμένη από το έλεος του Θεού, γίνεται ευαγγελίστρια ικανή να προσελκύσει όλους τους κατοίκους του χωριού να πλησιάσουν τον Ιησού και να πιστέψουν σ’ Αυτόν.

Το θείο έλεος του Ιησού μεταμόρφωσε ριζικά τη ζωή του τελώνη Ζακχαίου (Λκ 19:1-10). Για αυτόν τον κοντό και αμαρτωλό άνθρωπο, η περιέργεια να δει τον Ιησού είχε ως αποτέλεσμα την τύχη να υποδεχθεί τον Δημιουργό της συγχώρεσης στο σπίτι του και να επωφεληθεί από την ευκαιρία να πραγματοποιήσει μια πραγματική διαδικασία μεταστροφής. Ανέλυσε και αναγνώρισε τα δικά του λάθη του παρελθόντος και υποσχέθηκε να διορθωθεί, να βοηθήσει και να αποζημιώσει όσους είχε βλάψει. Επομένως, πραγματοποιείται και η συμφιλίωση, η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εν Χριστώ ενότητα.

Σίγουρα η υψηλότερη και πολυτιμότερη εκδήλωση του ελέους του Θεού είναι το έργο της σωτηρίας που επιτέλεσε ο Αιώνιος Υιός, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. “Έτσι αποδείχτηκε η αγάπη του Θεού για μας: Απέστειλε τον Υιό του το μονογενή στον κόσμο για να μας χαρίσει τη νέα ζωή, αν ενωθούμε μ’ αυτόν. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό της αγάπης του Θεού: Όχι ότι εμείς τον αγαπήσαμε, αλλά ότι αυτός μας αγάπησε και έστειλε τον Υιό του, που θυσιάστηκε για να μας ελευθερώσει από τις αμαρτίες μας.” (Α΄ Ιω 4:9-10). Χωρίς να πάψει να είναι Θεός και χωρίς να χάσει τίποτα από τη θεότητά Του, ενσαρκώθηκε ως αληθινός άνθρωπος. Ανέλαβε όλη την ενοχή μας και παραδόθηκε ελεύθερα στην κρίση για να καταδικαστεί, να σταυρωθεί, να θανατωθεί, να ταφεί και να αναστηθεί την τρίτη ημέρα. Ο Ελεήμων, ενώ σταυρωνόταν και υπέφερε θανάσιμο πόνο, λυπήθηκε την αμαρτωλή ανθρωπότητα και προσευχήθηκε: “Πατέρα, συγχώρησέ τους, δεν ξέρουν τι κάνουν” (Λκ 23:34). Τι αγάπη είναι αυτή; Ιδού το αληθινό νόημα του ελέους! Τέτοιο θείο έλεος είναι πέρα από τις ανθρώπινες διανοητικές ικανότητες. Είναι αυτό που μας κάνει να περάσουμε από την κατάσταση των αιώνια καταδικασμένων σε θάνατο στην κατάσταση εκείνων που έχουν αιώνια ζωή σε Αυτόν. Το θείο έλεος μας καθιστά οριστικά δικαιωμένους εν Χριστώ Ιησού.

Το έλεος του Θεού εκδηλώνεται επίσης με δραματικό τρόπο (Πραξ 9:1-30). Από αγάπη για τους διωκόμενους πιστούς Του και για λογαριασμό όλης της ανθρωπότητας, κοντά στη Δαμασκό, ο Αναστημένος Κύριος έκανε ένα δυνατό φως να λάμψει από τον ουρανό και ο Σαούλ γκρεμίστηκε από το άλογό του για να ακούσει: “Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;” – “Ποιος είσαι εσύ;” ρώτησε. – “Εγώ είμαι ο Ιησούς, που εσύ τον καταδιώκεις. Σήκω όμως και μπες στην πόλη, εκεί θα σου πούνε τι πρέπει να κάνεις. ” Με το θείο έλεος, ακόμη και ο πιο φοβερός διώκτης των Χριστιανών διέρχεται τη διαδικασία της μεταστροφής και γίνεται Απόστολος των Εθνών. Και μοιράζεται μαζί μας την εμπειρία του: “Έχω πεθάνει στον σταυρό μαζί με τον Χριστό. Τώρα πια δεν ζω εγώ, αλλά ζει στο πρόσωπό μου ο Χριστός. Κι η τωρινή σωματική μου ζωή είναι ζωή βασισμένη στην πίστη μου στον Υιό του Θεού, που με αγάπησε και πέθανε εκούσια για χάρη μου.” (Γαλ 2:20). “Τι, λοιπόν, μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;” . .. Και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κανένας και τίποτα “δεν θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού για μας, όπως αυτή φανερώθηκε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας” (Ρωμ 8:35-39).

Ο ίδιος φιλεύσπλαχνος Κύριος είναι ακόμα ζωντανός και ζει ανάμεσά μας. Με βάση τις προσωπικές εμπειρίες και τις εμπειρίες άλλων πιστών στον Χριστό, είμαστε βέβαιοι ότι το έλεος του Θεού είναι φανερό σε εμάς σήμερα, ακόμη και σε περιόδους αντιξοότητας, που συχνά αντιμετωπίζουμε στη ζωή μας. Το θείο έλεος σε κάθε στιγμή είναι εκείνο το υπέρτατο αγαθό που μας δίνει την απαραίτητη δύναμη για να “νικήσουμε το κακό με το αγαθό” (Ρωμ 12:21).

Οι διανοητικές μας ικανότητες και οι ανθρώπινες λέξεις είναι ανεπαρκείς και ανίκανες να εκφράσουν ποιος είναι ο Θεός και τους καρπούς της ζωής μας εν Αυτώ. Η αγάπη Του δεν αγνοεί, δεν περιθωριοποιεί και δεν απορρίπτει κανέναν. Είναι αφιερωμένη στους καλούς και στους κακούς. Ως εκ τούτου, ένας Χριστιανός που έχει μια αληθινή εν Θεώ ζωή δεν είναι ποτέ απωθητικός σε κανένα ανθρώπινο πλάσμα. Είναι ευχάριστος σύμφωνα με το πρότυπο του Ίδιου του φιλεύσπλαχνου Χριστού. Επομένως, ας επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να μιλήσουν με ευγλωττία και ας αφήσουμε το άπειρο έλεος του Θεού να θριαμβεύσει στις καρδιές μας, γιατί είναι αυτό που μας συνδέει σε ενότητα και μας οδηγεί να Τον λατρεύουμε και να Τον δοξάζουμε, εν Πνεύματι και Αληθεία, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.